بحران،سوانح و مخاطرات به لحاظ منشاء و خاستگاه، ابعاد و اثرات و مقیاس دارای انواع مختلفی است که شناخت هر یک از آنها از ضرورت های اولیه در مدیریت بحران می باشد . چرا که ساختار مدیریت بحران متناسب و متغیر با نوع سانحه تعریف می شود.

مخاطرات و بحرانهای طبیعی:

سوانحی که بدون دخالت انسان و توسط یکی از عناصر طبیعی ، نظیر هوا( طوفان، آتش سوزی، خشکسالی) زمین( زلزله، رانش زمین، لغزش و ریزش کوه، آتشفشان) یا آب(سیل)ویا ترکیبی از 3 عامل رخ می دهد.

مخاطرات با منشاء انسانی:

مخاطراتی هستند که انسانها به گونه ای در ایجاد آن نقش داشته باشند این نقش ممکن است عمدی و با اراده وغیر عمدی و بدون اراده باشد. بحران ایجاد شده توسط انسان را می توان به گروه های مختلفی تقسیم کرد:

فاجعه تکنولوژیک: حوادثی که در نتیجه دخالتهای نا اگاهانه بشر در طبیعت و بر اثر یک غفلت یا خطا روی می دهد.

فاجعه سیاسی:اقدامات آگاهانه و محاسبه شده انسانی که موجب از بین رفتن جان انسانهاو تخریب کلی جامعه می شود.مانند جنگ و حملات شیمیایی و...

فاجعه اکولوژیک: اخیرا" دسته سومی هم به طبقه بندی بالا اضافه شده که به نام فاجعه اکولوژیک خوانده می شود و آن حوادثی است که در نتیجه اقدامات مستقیم بشر و استفاده بی رویه از منابع طبیعی روی می دهدکه موجب تخریب کره خاکی و اثر مستقیمی بر نابودی گیاهان،منابع طبیعی و جانداران خواهند داشت که در نهایت زندگی انسانها را به خطر می اندازد.

سطوح مختلف مدیریت بحران:

مدیریت بحران از لحاظ زمانی در 3 سطح قبل ، حین و بعد از بحران قابل تقسیم بندی است .قبل از وقوع بحران پیشگیری و حفظ آمادگی صورت می گیرد.

پیشگیری:مجموعه اقداماتی است که پیش از هنگام وقوع بحران با هدف جلوگیری از وقوع مخاطرات یا کاهش آثار زیان بار آن انجام می شود.

آمادگی: مجموعه اقداماتی است که توانایی جامعه، دولت و مردم را در انجام مراحل مختلف مدیریت بحران افزایش می دهد.آمادگی شامل جمع آوری اطلاعات، آموزش، پژوهش ،برنامه ریزی ، ایجاد ساختارهای مدیریتی،تامین منابع، تمرین ومانور است.

حین وقوع بحران: مقابله امداد ونجات ، عملیات مربوط به هنگام وقوع بحران است.

مقابله: شامل امداد و نجات ، بهداشت ،درمان،تامین امنیت، ترابری، ارتباطات، تدفین، دفع موادزائدجامد، دفع

فاضلاب، مهار آتش سوزی، کنترل مواد خطر ناک سوخت رسانی وهشدار است.

پس از وقوع بحران: بازسازی و ساماندهی مجموعه عملیاتی است که پس از وقوع بحران صورت می گیر.

بازسازی: بازگرداندن شرایط یک منطقه آسیب دیده از بحران به شرایط عادی با در نظر گرفتن ویژگیهای توسعه پایدار و کلیه ضوابط امنیتی است.

+ نوشته شده در  یکشنبه هفتم مهر ۱۳۹۲ساعت 11:37  توسط حسن تردست  |